Invloed van cultuur en taal bij een scheiding

Scheiding is emotie

Duijndam vervolgt: “In mediationzaken heb je te maken met meerdere niveaus: het emotionele niveau, het juridische, het financiële en het fiscale niveau. Bij het emotionele gaat het om het effect van een scheiding op de individuele betrokkenen, de kinderen en hoe ouders daar, gezien de situatie waarin ze zitten op een zo goed mogelijke manier mee omgaan. Daarin speelt cultuur vaak een grotere rol dan gedacht. Want hoe gaan betrokkenen binnen verschillende culturen met zo’n scheidingsproces om? De mate van openheid en bijvoorbeeld de invloed van de familie speelt, vooral in andere culturen, een grote rol. Ik werk daarom regelmatig samen met een tolk, omdat die uit het land van herkomst komt en naast de taal, ook de cultuur kent. We leren in zo’n traject van elkaar en we bespreken nadien hoe onze (individuele) aanpak was en waar het ging om culturele aspecten. Ik ben Nederlander en kijk vanuit Nederlands perspectief. Dat gaat gepaard met een zekere openheid die niet altijd past bij de cultuur waar de cliënten mee zijn opgegroeid.”

Evenwicht door gelijke steun

“Het juridisch en financiële stuk is daarnaast ook een element van de ondersteuning die ik binnen de gesubsidieerde mediation bied. Ook daarin merk ik bij cliënten dat het ingewikkelde materie is, ook omdat zij er gevoelsmatig door het cultuurverschil ver(der) van afstaan. Dan is het bovendien lastig dat degene die je bij dit soort zaken steunde, je ex-partner, er niet meer voor je is en je juist met hem of haar in conflict bent. Als de ene partner altijd de financiën regelde en de ander daar niets vanaf wist bijvoorbeeld. Juist dan is het goed dat je als mediator evenwicht in het gesprek kunt brengen. Het is dus altijd meer dan alleen het juridische.”

Bemiddelaar ten dienste van beide partijen

“Die rol van bemiddelaar tussen beide partijen is voor mij de essentie. Dat doe ik neutraal en onpartijdig. Ik probeer mijn cliënten in hun kracht te zetten door ze alle benodigde informatie te geven, ze suggesties voor vervolgstappen en daarmee richting te geven. Uiteindelijk wil ik dat mensen na hun scheiding weer zelfredzamer worden en hun leven zelf verder kunnen vormgeven. Handvatten geven dus en ze leren zelf die stap te zetten. Dat krijg ik ook terug van mijn cliënten. Zij vertellen me dat ze in gelijkwaardigheid het gesprek hebben kunnen voeren, weg van de rollen van ‘dader’ en ‘slachtoffer’.”

Cliënten geven aan dat ze in gelijkwaardigheid het gesprek met elkaar konden voeren, weg van hun rol als slachtoffer of dader.

Ruimte voor een vervolg

“Ik vind het mooi om te zien wat het met mijn cliënten doet als ze weer in hun kracht komen. Vaak zijn ze blij dat ze weer ieder hun eigen weg kunnen gaan, ruimte hebben voor verwerking, rust en ontspanning. Dat gebeurt niet altijd gelijk, want mensen zitten, als ze bij mij zijn, meestal nog midden in de problematiek en het verwerkingsproces. Bovendien is het in de huidige huizenmarkt niet altijd evident dat je gelijk een andere woning hebt. Soms is de scheiding al uitgesproken maar leeft men nog niet gescheiden. Ook dat is belangrijk om via mediation bespreekbaar te maken.”

Een baken naar onafhankelijkheid

Duijndam concludeert: “Er zit spanning op, want men wil uit elkaar. En dat uit elkaar gaan is verbonden met de afhankelijkheid van elkaar, qua emotie, logistiek, kinderen, maar dat kan dus ook zijn qua kennis en/of ontwikkeling. Dan is er sprake van een onevenwichtige balans. Culturele gewoonten en taal kunnen die disbalans versterken. Het terugbrengen van de balans en beide partijen gelijkwaardig ondersteunen en verder op weg helpen is mijn doel. Dat wil en blijf ik doen voor mensen die minder financiële middelen hebben. Ook zij hebben een baken nodig in moeilijke tijden.”